حسين مير حيدر

80

معارف گياهى ( فارسى )

مىباشد . مشخصات قنطوريون صغير گياه كوچكى است دوساله ، ساقهء آن چهارگوش مىباشد . برگهاى آن متقابل دوتا دوتا بدون دمبرگ با ساقه چسبيده قسمت پايين برگ كمى گرد و قاشقى است . رنگ برگ سبز روشن و برگهاى پايين ساقه گروهى است و چند برگ از يك نقطه نزديك خاك بيرون مىآيند . گلها سفيد مايل به صورتى كه در انتهاى شاخهء گل‌دهنده به‌طور گروهى ظاهر مىشوند . اين گياه در اغلب مناطق جهان انتشار دارد در غالب نواحى اروپا ، شمال افريقا و در جنوب غربى آسيا در ايران مىرويد . در برخى نقاط نيز پرورش داده مىشود . در ايران در مازندران ، درّه هراز ، جنوب چالوس ، بابلسر و در گيلان در لاهيجان ، لنگرود ، رشت ، و در تنكابن و در آذربايجان در يام ، ميشوداغ كوه شاهو بين اهر و كاليبار و در قره‌داغ و كرمانشاه در نزديكى طاق بستان و در اراك : در رزوند ، نهاوند ، بروجرد ، لرستان و در خرّم‌آباد و بيشه و درود و در خراسان و در اطراف تهران در كوههاى توچال و پس‌قلعه ديده مىشود . تكثير اين گياه با كاشت تخم آنكه كاملا رسيده باشد صورت مىگيرد . بذر را در اواخر اسفند تا اواخر فروردين مىكارند و به سرعت جوانه مىزند و پس از مدت كوتاهى قابل بهره‌بردارى است . سرشاخه‌هاى گلدار گياه در تابستان چيده شده در بسته‌هايى مىريزند كه بتدريج در سايه خشك شود و رنگ آن عوض نشود . تركيبات شيميايى در گياه قنطوريون صغير در حدود 2 / 1 درصد مادهء اريتروسنتورين « 1 » ، يك گلوكوزيد ، نوعى رزين به نام سنتورى رزين « 2 » ، كمى قند و . . . وجود دارد . خواص - كاربرد قنطوريون صغير طبق نظر حكماى طب سنتى از نظر طبيعت خيلى گرم و خشك

--> ( 1 ) . Erythrocentaurin ( 2 ) . Centauriresin